Eşler Arasındaki Yaş Farkı Emekli Maaşını Etkiler Mi?

Ülkemizde emekli olma koşulları bir hayli zordur ancak 675. Kanuna tabi olarak çalışan devlet memurları için önceki dönemlere göre bir fark yoktur. Yeni işe başlayan bir devlet memuru, emekli olduğunda ne kadar maaş alacağınızı yakın bir değerde hesaplayabilir. Bu da insanları devlet memuru olmaya ya da devlet memur olarak çalışan biriyle evlenmeye iter. Bilindiği gibi devlet memurlarının ölümlerinden sonra emekli maaşı eşlerine ve çocuklarına kalır. Dul eşin alacağı maaş miktarı ise %75 oranındadır. Peki eşler arasında yaş farkı olursa emekli maaşı hesaplama nasıl yapılır, bunun için farklı bir uygulama var mıdır?

Eşler arasındaki yaş farkına göre emekli maaşı hesabına geçmeden önce emekli olduğunuzda ne kadar maaş alacağınızı nasıl öğrenebileceğinizden biraz bahsedelim. Emekli olduğunuzda ne kadar maaş alacağınızı öğrenebilmek için SGK ya da e-devlet üzerinden maaş hesaplama araçlarını kullanabilirsiniz. Bu hesaplama araçları emekli olduğunuzda ne kadar maaş alabileceğiniz hakkında sizlere yakın bir değer verecektir.

Yaş farkı emekli maaşı hesaplama işlemlerini nasıl etkiler?

Bazı evliliklerde eşler arasında yaş farkı yokken, bazı evliliklerde eşler arasındaki yaş farkının çok fazla olduğu görülür. Bunun nedeni genellikle eşlerden birinin dul ve yetim aylığı almak istemesi ya da kendisine miras kalmasını istemesidir. Maalesef ki ülkemizde bu tür evlilikler çok fazla yapılmaktadır. 30 yaş ve üzerinde yaş farkı olan evliliklerin, haksız kazanç elde etmek için yapıldığı düşünülür. Devlet memurları için bu haksız kazancın önüne kanunla geçilmiştir. Sosyal Güvenlik Kanunları bu durumu değerlendirmiş ve Emekli Sandığı için yeni bir düzenleme yapmıştır. Bu düzenlemeye göre karı ya da kocanın eşiyle arasında 30 yıl ve daha fazla yaş farkı varsa, ölümü halinde eşine bağlanacak maaş miktarı yarı oranında bağlanacaktır.

Bu düzenleme, ileri yaşta olan biriyle sahte evlilik yapılmasının önüne geçmek için konulmuştur. Bu nedenle eşler arasında 30 yıl yaş farkı konulmuş ve ölüm halinde bağlanacak maaş tutarı yarı oranına indirilmiştir. Bu hüküm ölmeden 10 yıl önce evlenen ya da çocuğu olan eşler için uygulanmaz. Başka bir ifade ile aralarında 30 ya da daha fazla yaş farkı olan ancak ölmeden 10 yıl önce evlenen ya da çocuğu olan kişilerin eşlerine kanunda belirlenen oran kadar maaş bağlanır ve bu oran düşürülmez.

Kanunda yer alan bu hükmün iptal edilmesi için Anayasa Mahkemesine dava açılmış ancak bu dava iptal edilmiştir. Uzmanlara göre örneğin 80 yaşında olan biriyle 30 yaşında birinin evlenmesi şüphe uyandırır. Bu durumda 80 yaşın öleceğinin bilinmesi ve 30 yaşında olan eşin kendisine emekli maaşı kalacağını hesap etmesi düşünülür. Ülkemizde bu tür evlilikler çok sayıda yapıldığı için bu kanunla, haksız kazancın önüne geçilmesi sağlanmıştır.

Kanuna göre bu uygulama nasıl yapılır?

Eşler arasındaki yaş farkından dolayı bağlanacak dul aylığı, %75 oranında %37,5 oranına düşürülmektedir. Örneğin; aralarında 30 yaş farkı olan ve yeni evlenmiş olan birinin eşi öldüğünde kendisine bağlanacak maaş miktarı 1000 lira iken, kanuna göre 500 lira bağlanmaktadır.

Bu hüküm yalnızca Emekli Sandığı çalışanlarına uygulanmaktadır. Diğer sigorta birimleri için geçerli değildir. Eğer bu şekilde yaş farkı olan evliliklerde, evlilik 10 yıl önce yapılmışsa ya da çocuk dünyaya gelmişse, bağlanacak maaş oranı %75 olur ve aşağı düşürülmez.

Bu kanun 2008 yılına kadar geçerlidir. Yani 2008 yılından önce memurluk görevine başlayanlar için bu kanun hükümleri uygulanır. 1 Ekim 2008 tarihinde çıkarılan yeni yasanın içinde bu kanun yer almaz. Buna göre 2008 yılından sonra görevine başlayan devlet memurları, kendisinden 30 yaş küçük biriyle evlenmiş olsa bile ölümü halinde emekli maaşı %75 oranında bağlanır.

Emekli maaşı nasıl sorgulanır?

Emekli maaşınızın ne kadar olduğunu öğrenmek, maaşınızdan yapılan kesintileri görmek ve maaşınıza ne kadar zam geldiğini öğrenebilmek için e-devlet sistemi üzerinden maaş sorgulaması yapabilirsiniz. Maaş sorgulama işlemleri için e-devlet şifrenizin olması gerekir. Sisteme giriş yapabilmek için gerekli olan şifreyi ise PTT şubeleri aracılığıyla alabilirsiniz. Bunun dışında, diğer giriş yöntemlerinden birini seçerek, şifrenizi kendiniz de oluşturabilirsiniz.

Sisteme giriş yaptıktan sonra her sigorta birimi için farklı olan sorgulama linklerinden kendi sigorta biriminize ait olanı seçmeniz gerekir. Arama kısmına 4A maaş sorgulama, 4B maaş sorgulama ya da 4C maaş sorgulama yazarak, ilgili linke ulaşabilirsiniz. Bu linke tıkladığınız anda emekli maaşınızla ilgili bilgiler ekranınıza gelecektir.

Sonuç;

Emekli maaşı hesaplama işlemleri her sigorta birimi için farklı formüller ile yapılmaktadır. Ayrıca maaş hesabı için 3 ayrı dönem ele alınır. Ancak Emekli Sandığı için emekli maaşının hesaplandığı formüller aynıdır ve hiçbir dönemde farklı değildir. Emekli maaşınızı hesaplayabilmek için SGK’nın internet sitesini kullanabilirsiniz. Emekli Sandığı için dul ve yetim aylığı bağlanırken yeni bir kanun getirilmiştir. Bu kanuna göre aralarında 30 ve üzerinde yaş farkı bulunan eşlere yetim aylığı bağlama oranı %75 yerine %37,5 olarak kullanılmaktadır. Devlet, emekli maaşı ile ilgili bazı yenilikler yapmakta ve emeklilerin haklarını çeşitli kanunlarla korumaktadır. Yaşla ilgili çıkarılan kanun da haksız kazanç için yapılan evliliklerin önüne geçmek amacını taşır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir